کتامین | کتامین تراپی | درمان افسردگی | دکتر احیائی

در سال های گذشته تعداد افراد درگیر با بیماری افسردگی و به تبع آن مصرف داروهای آن به صورت چشمگیری افزایش یافته است. اغلب این داروها در کوتاه مدت تاثیری به همراه نداشته و علاوه بر آن با اثرات جانبی مخربی همراه هستند. یکی از معدود داروهای افسردگی با اثر گذاری قوی و سریع «کتامین» است که در چند ساعت علائم این بیماری از این می برد. این دارو به حدی محبوب شده که در سراسر جهان کلینیک هایی با عنوان کتامین درمانی تاسیس شده اند. در سال های گذشته تحقیقات بسیاری برای کاهش اثرات جانبی کتامین و بررسی علل اثرگذاری سریع آن صورت گرفته که دستاوردهای چندانی به همراه نداشته است، با این حال در روزهای گذشته محققان دانشگاه Zhejiang چین سازوکار اثرگذاری این دارو در مغز را کشف کرده اند که می تواند در بهینه سازی آن و حتی شناسایی جوانب مختلف افسردگی تاثیر به سزایی داشته باشد.

کتامین چیست ؟

کتامین نوعی داروی بیهوشی است، این دارو در سال ۱۹۶۳ به عنوان جایگزینی برای فن‌سیکلیدین و بیشتر برای استفاده در دامپزشکی تولید شد و بعدها برای انسان نیز استفاده شد، این دارو در مقایسه با داروهای مشابه کم‌خطرتر بود زیرا گردش خون و تنفس را کند نمی‌کرد و عق زدن غیر ارادی را از کار نمی‌انداخت، امروزه از کتامین برای درمان افسردگی نیز استفاده میشود.

کتامین چطور عمل می‌کند؟

مکانیسم اثر کتامین نیز مانند فن سیکلیدین‌ها است، این ماده با بلوک گیرنده‌های گلوتامات ناحیه تالاموس مغز مانع انتقال پیام درد به سیستم لیمبیک می‌شود، کتامین سریع جذب و در تمام بافت بدن حتی مغز توزیع می‌شود.

کتامین و درمان افسردگی

سال‌هاست این سوال مطرح است که آیا این دارو در درمان افسردگی مفید است یا خیر، از نظر تاریخی از این دارو برای بیهوشی و گاهی هم برای به همراه داروهای آرام بخش و یا ضد درد استفاده می‌شد و به تازگی از آن برای درمان افسردگی استفاده می‌شود. کلینیک‌های مستقل زیادی در سراسر آمریکا از کتامین در درمان بیماران روانی استفاده میکنند به ویژه بیمارانی که از درمانشان به شکل موثر ناامید شده‌اند. در‌هر‌صورت اگر برای درمان افسردگی حتما باید یک پزشک متخصص تجویز کند، دوز مصرف کاملا مشخص باشد و اطلاعات کافی را در اختیار بیمار بدهد. پزشک قبل از تجویز این دارو برای درمان بیماری افسردگی باید وضعیت قلبی و عروقی بیمار را بررسی کند و در صورت وجود بیماری های قلبی عروقی نباید کتامین را تجویز کند.

کتامین و الکل

آزمایشات بالینی در کالج دانشگاهی لندن (یو سی ال)نشان می‌دهد فقط یک بار استفاده از یک دوز کتامین می‌تواند به افرادی که زیاد الکل مصرف می‌کنند، در ترک الکل کمک کند. وقتی دارو‌های آرام‌بخش برای این افراد تجویز شد تا حافظه‌شان را از میل به نوشیدن منحرف کند، آنها کمترنوشیدند و در طول ۹ ماه میل کمتری به نوشیدن نوشابه‌های الکلی پیدا کردند. پژوهشگران می‌گویند کتامین می‌تواند برای درمان اعتیاد به الکل و موارد دیگر مفید باشد.

یکی از معدود داروهای افسردگی با اثر گذاری قوی و سریع «کتامین» است که در چند ساعت علائم این بیماری از این می برد. این دارو به حدی محبوب شده که در سراسر جهان کلینیک هایی با عنوان کتامین درمانی تاسیس شده اند.


در سال های گذشته تحقیقات بسیاری برای کاهش اثرات جانبی کتامین و بررسی علل اثرگذاری سریع آن صورت گرفته که دستاوردهای چندانی به همراه نداشته است، با این حال در روزهای گذشته محققان دانشگاه Zhejiang چین سازوکار اثرگذاری این دارو در مغز را کشف کرده اند که می تواند در بهینه سازی آن و حتی شناسایی جوانب مختلف افسردگی تاثیر به سزایی داشته باشد.

مطالعات این محققان بر روی بخشی از مغز به نام Lateral Habenula یا LHb صورت گرفته که نواحی مربوط به پاداش و رضایت اطراف که هورمون های دوپامین و سروتونین را ترشح می کنند، سرکوب کرده و به عنوان ساختار مرتبط به افسردگی در مغز شناسایی شده است.
 
محققان چینی برای بررسی ارتباط میان این ناحیه از مغز و کتامین، دوز مشخصی از این دارو را به LHb موش هایی دارای نشانه های افسردگی تزریق کرده اند که در نتیجه فعالیت این ناحیه را کاهش داده است. در بخش دیگری از این تحقیق مشخص شده که فعالیت نورون های این ناحیه به گیرنده های NMDA وابسته است و از آنجایی که کتامین بلاک کننده گیرنده های NMDA محسوب می شود، احتمالا همین عامل باعث تاثیر سریع آن بر افسردگی شده است. برای بررسی بیشتر این مساله داروی دیگری که توانایی بلاک کردن این گیرنده را داشته به LHb موش های تزریق شده که نتایج مشابهی را به همراه داشته است.

خطرات مصرف تفریحی این دارو:

  • مشکلات شدید مثانه
  • حالت تهوع
  • گیجی
  • از دست دادن حافظه
  • فلج ماهیچه‌ها
  • توهم
  • افسردگی
این تیم تحقیقاتی در پروژه ای مشابه نشان داده اند که وجود یک پروتئین خاص در این ناحیه از مغز باعث ایجاد نشانه های افسردگی شده و با سرکوب آن می توان احساس افسردگی را در افراد از بین برد. افسردگی بیماری بسیار پیچیده ای است و ممکن است دلایل دیگری نیز در پدیدار شدن آن نقش داشته باشند با این حال شناسایی نقاط تاثیر داروها و سازوکار آنها می تواند راه را برای شناخت بهتر بیماری و کاهش اثرات جانبی داروها هموار کند.
اشتراک گذاری در :